[Toplam: 2 Ortalama: 5]

Böbrek Kanseri

Böbrek kanseri, günümüzde çok sık rastlanan bir kanser türü haline gelmiştir. Böbrek kanserleri bütün kanserlerin yaklaşık % 2-3’ünü oluşturmaktadır. Erkeklerde kadınlara göre 1,5-2 kat daha sık görülmektedir.

Böbrekler karın boşluğunun arka bölümünde, omurganın her iki tarafında birbirine dönük olarak bulunan bir çift organdır. Ortalama olarak 10- 12 cm uzunluğunda ve 5 -7 cm enindedir. Bu organlar kan içerisindeki artık maddeleri ve atılması gereken mineralleri kandan süzerek idrar ile atılmasını sağlar. Vücuda alınan sıvıların kana geçtikten sonra tekrar ayrıştırılarak idrar oluşturulması böbrekler tarafından sağlanır.

Böbreklerin Yeri ve Görevleri

Böbrekler karın boşluğunun arka bölümünde, omurganın her iki tarafında birbirine dönük olarak bulunan bir çift organdır. Ortalama olarak 10- 12 cm uzunluğunda ve 5 -7 cm enindedir. Bu organlar kan içerisindeki artık maddeleri ve atılması gereken mineralleri kandan süzerek idrar ile atılmasını sağlar. Vücuda alınan sıvıların kana geçtikten sonra tekrar ayrıştırılarak idrar oluşturulması böbrekler tarafından sağlanır.

Böbrek kitleleri

İyi huylu (bening) kitleler

  • Kistler
  • Adenom
  • Onkositom
  • Angiomyolipom

Kötü huylu (habis) kitleler

  • Böbrek hücreli kanser
  • Multiloküle kistik renal hücreli karsinom
  • Lösemi
  • Lenfoma

Kitle kelimesi her zaman kanser anlamına gelmez. İyi huylu ve kötü huylu olmak üzere iki gruba ayrılır. Böbrek kistleri iyi huylu olan grup içerisinde en fazla görülen böbrek kitleleridir. Kistler böbrek kitlelerinin yaklaşık yüzde 60-70 ‘ini oluşturur. Bu kistler tek böbrekte olabileceği gibi her iki böbrekte de görülebilir. Genellikle belirti vermeyen iyi huylu kitlelerdir. Yaklaşık olarak 5-6 cm büyüklüğü geçtiklerinde hafif ağrı şeklinde belirti vermeye başlarlar. Ayrıca adenom ve onkositom adı verilen iyi huylu tümörler bulunmaktadır. Bu kitlelerin ayırıcı tanısı önemlidir.

Kötü huylu böbrek kitleler içerisinde en fazla görülen böbrek hücreli kanserdir (BHK). Böbrek hücreli kanserin en fazla görülen tipi şeffaf hücreli kanserdir. Bunların dışında multiloküle kistik renal hücreli karsinom, lösemi, lenfoma görülebilmektedir.

Kanser için risk faktörleri

  • Hipertansiyon
  • Sigara, tütün
  • Genetik
  • Erkek cinsiyet

 

60-70 yaş civarının hastalığı olarak bilinen böbrek kanserleri son yıllarda orta yaş grubunda oldukça sık görülmeye başlamıştır.

Bilinen en önemli risk faktörleri sigara, hipertansiyon ve aşırı kilo olarak sıralanır. Bunun yanında genetik geçiş gösteren bazı hastalıklarla birlikte görülebiliyor.

Kanser Belirtileri

Böbrekte sınırlı iken

  • Hematüri
  • Ağrı
  • Kitle

Başka organlara yayıldığında

  • Kilo kaybı
  • Ateş
  • Gece terlemeleri
  • Kemik ağrıları
  • Geçmeyen öksürük

Böbrek kanserlerinde en fazla görülen belirtiler idrar yaparken kan gelmesi (hematüri), karın yan taraflarında ağrı ve kitlenin muayene sırasında hissedilmesidir. Kanama gözle görülebilecek kadar yoğun olabileceği gibi mikroskobik kanama olup idrar açık renkte görülebilir. Kanser hücreleri diğer organlara yayılarak kilo kaybı, ateş, gece terlemesi, kemik ağrıları ve inatçı öksürük gibi belirtilere sebep olurlar. Ayrıca kanser hücrelerinden yayılan bazı maddelere bağlı olarak kilo kaybı, anemi, ateş, hipertansiyon ve karaciğer yetmezliği gibi bulgular saptanabilir.

Kanser Tanısı

Böbrek kanseri olan hastaların % 60-70 kadarı başka bir rahatsızlıktan dolayı başvurdukları merkezlerde yapılan ultrason sonrasında tespit edilir yani aylarca hiçbir belirti vermeden sinsi bir şekilde ilerlemektedir. Ultrason kullanımının yaygınlaşması ile böbrek kanseri daha erken yaşlarda ve erken evrede tespit edilerek ameliyat ile tamamen temizlenebilmektedir. Tam idrar tetkikinde kan saptanması önemli bir bulgudur. Tam idrar tahlili ile kolay bir şekilde kanama tespit edilebilir. Böbrek tümörü dokusunun toplayıcı sisteme açıldığını gösterir. Ultrason günümüzde 1 santime kadar olan kitleleri çok rahatlıkla gösterebilmektedir. Kesin tanıyı koyabilmek ve tedavi planlaması için bilgisayarlı tomografi (BT) yada manyetik rezonans (MR) tetkikleri yapılır. Böbrek tümörlerinde biyopsi nadiren yapılır.

Tedavi

Böbrek tümörlerinin en kesin ve tartışmasız tedavi şekli cerrahidir. Kanser hücreleri böbrekten diğer organlara yayılmadığı, böbrek içinde sınırlı olduğu sürece ameliyat şansı devam etmektedir. Ameliyat açık veya kapalı (laparoskopik) yöntemlerle yapılabilir. Tümör büyüklüğü 4 santim ya da altında ise böbreğin sağlam olan kısmı korunarak sadece tümör dokusu çıkarılmaktadır. Eğer kitle 4 cm den büyük ya da böbreğin merkezinde ana damarlara yakın konumda ise böbreğin tamamı etrafındaki yağlı doku ile birlikte çıkarılmaktadır. Kanser hücreleri böbrek dışına çıkıp akciğer, kemik ve diğer organlara yayılım göstermiş ise ameliyat seçeneğinden vazgeçilir. Bu son evrede immünoterapi ve kemoterapi ajanları kullanılır. Böbrek kanseri tedavisi yapılırken radyoterapi kullanılmamaktadır.

Tedavi Sonrası Takip

Hastalar ameliyat olduktan sonra 6 ayda bir ultrasonografi ve 2 yılda bir tomografi çektirilerek takip edilir. Böbreklerin farklı bir yerinde yani kanser oluşumu ve ameliyat yerinde kanserin nüksetmesi takip edilir. Bunun yanında kan ve idrar tahlili ile boşaltım sisteminin çalışması kontrol edilir.

Böbrek kisti olanlar ne yapmalı ?

Böbrek kistleri 4 gruba ayrılır. 1. grup olanlar basit kist dediğimiz gruptur. 4. gruba doğru kistlerin özelliği değişmeye başlar ve malignite ihtimali yani kanserleşme ihtimali artmaktadır. Öncelikle kistlerin hangi gruba girdiği tespit edilmelidir. Basit kistlerden bahsedecek olursak içi su dolu, etrafı ince duvarla kaplanmış oluşumlardır. Bu kistlerin bir zararı yoktur. Sabit kalabildikleri gibi zaman içerisinde büyüme gösterebilirler. Zaman zaman ağrı ve idrarda kanamaya sebep olabilirler. Fakat diğer tiplerin belli aralıklarla ultrason ile takip edilmesi önemlidir.

Metastaz yapmış yani diğer organlara yayılmış olan böbrek kanseri olan hastalarda ameliyatın faydası var mıdır?

Metastaz yapmış hastalarda primer tedavi immünoterapidir. Fakat kanser hücrelerinin kaynağı olan böbrek vücutta olduğu sürece immünoterapi etkisi yeterli seviyeye çıkmamaktadır. Bu nedenle kanserli böbreğin çıkarılması immünoterapinin etkisini arttıracaktır.

Risk faktörlerini azaltmak için ne yapılabilir?

Genetik ve cinsiyet değiştirilemez fakat ailesinde böbrek kanseri öyküsü olan kişiler belli aralıklarla sağlık kontrollerinden geçmesi önerilmektedir. Bunun dışındaki faktörler için yapılacak çok şey vardır. Öncelikle sigara ve tütün ürünlerinin tüketimi bırakılmalıdır. Ayrıca yüksek tansiyon olan insanların sağlıklı beslenme ve düzenli spor alışkanlığı edinmeleri tansiyon seviyelerini normal seviyeye indireceği gibi aşırı kiloların verilmesine olanak sağlayacaktır.

İdrarda kan tespit edildiğinde ne yapmak gerekir?

İdrarda tespit edilen bu kanamanın kaynağı aranmalıdır, kanama yapan sebepler tek tek gözden geçirilmelidir. Eğer idrar tahlilinde lökosit dediğimiz iltihap hücreleri görülmüş ise muhtemelen bu kanama iltihap kaynaklıdır. Üriner sistemde taş varlığında kanama olabilir. Ayrıca kristal parçalarının bulunması idrarda kum dökülmesi anlamına gelir ki bir miktar kanama görülebilir. Böbrek kanseri dışında kanama yapan mesane tümörlerinin unutmamak gerekir. Bu ihtimaller ultrason ile tetkik edilmelidir. Gerektiğinde BT, MR ve sistoskopi (ucunda kamera bulunan cihazlarla ile idrar yolundan girilerek mesane iç yüzeyinin görüntülenmesi) ile kanama sebebi aydınlatılır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

TOP