[Toplam: 2 Ortalama: 5]

İnmemiş Testis (Kriptorşidizm)

Bebekler dünyaya geldiklerinde genellikle testisleri skrotum adı verilen deri içine inmiş vaziyette bulunur. Anne karnında iken Testosteron hormonu etkisi ile testisler karın bölgesinden aşağı doğru inmeye başlar.

İnguinal kanal adı verilen kasık bölgesindeki kanaldan geçerek normal yerine ulaşır. Bu süreç bir noktada sekteye uğradığı zaman testisler olması gereken yere ulaşamaz. Karın bölgesinden skrotuma kadar devam eden yol üzerinde herhangi bir noktada kalabilir.

Nadiren görülebilen bazı durumlarda testisler bu rotanın dışına çıkarak olmaması gereken bölgelere kayabiliyor (ektopik testis).

Nadiren ilerleyen yaşlarda görülebilmekle birlikte genellikle doğuştan itibaren devam eden testislerin normal yerinde bulunmaması inmemiş testis (kriptorşidizm) olarak adlandırılmaktadır.

İnmemiş Testis (Kriptorşidizm) Sınıflandırması

İnmemiş testis hastaları muayene bulgularına göre başlıca iki gruba ayrılır.

==> Palpe edilemeyen testisler: Muayene sırasında skrotumda yada kasık kanalının çıkışında varlığı tespit edilemeyen testislerdir. Bu gruptaki hastalarda testisler kanalın içinde veya karın boşluğunda bulunurlar. Nadir görülen bir durum olarak hastaların bir kısmında anne karnında iken testis kendi etrafında dönerek kanlanması bozulur ve küçülerek kaybolur (vanishing testis). Testislere ait damarlar  mevcut iken testisler kaybolmuştur. Benzer bir grupta testis ve damarlarının hiç gelişmediği (testiküler agenezis) durumlar da görülebilir.

==> Palpe edilebilen testisler: Bu hastalar üç farklı şekilde karşımıza çıkabilir.

Bunlardan birincisi gerçek inmemiş testis adını verdiğimiz gruptur. Bu hastalarda testisler kanalın içerisinde veya hemen çıkışında olurlar ve skrotum boş olarak görülür.

Ektopik testis adı verilen grup ise testisler normal yere inmesi gerekirken farklı bir yol izleyerek normal yolundan çıkarak çok farklı bir yerde bulunabilir. Kasık kanalının altında veya skrotum ile anüs arasında görülebilir.

Retraktil testis (utangaç testis) ise testislerin tutunduğu kas gruplarının aşırı hassas olması sonucu refleks olarak testislerin yukarı kaçması durumudur. Bu hastalarda testisler normal yerinde bulunur fakat en hafif uyarı ile testisler yukarı inguinal kanala doğru çekilirler.

Muayene sırasında testisi tutup çektiğimizde aşağı normal yerine kadar inmektedir fakat bırakıldığında hızla yukarı doğru kaçmaktadır.

İnmemiş Testis (Kriptorşidizm) Görülme Sıklığı

İnmemiş testis (Kriptorşidizm) en sık görülen doğumsal anomaliler biridir. Normal  zamanında yeni doğan bebeklerde % 3-5 oranında, Prematüre doğan bebeklerde ise % 30 ’a varan oranlarda görülmektedir. Bebeklerin çoğunda ilk 6 ay içinde testisler spontan olarak normal olması gereken yere (skrotum içine) inmektedir ve toplumda görülme sıklığı % 1’in altına düşmektedir.

İnmemiş testis bebeklerde daha çok tek taraflı görülmektedir (% 70). bu hastaların çoğunda sağ kriptoridizm saptanmıştır. Daha az oranda ise çift taraflı görülebilmektedir (% 30).

İnmemiş Testis (Kriptorşidizm) Etyolojisi

Kesinleşmiş bir teori olmamakla birlikte inmemiş testise neden olabilecek birçok sebep ortaya konulmuştur. Testislerin normal yerine ulaşması daha çok hormonal faktörlere bağlı olarak meydana geldiği için inmemiş testis sebepleri içinde en önemlisi hormonal dengenin bozulmasıdır.

Bunun yanı sıra testisi aşağı doğru çeken anatomik yapıların olmaması, karın içerisindeki basıncın azalması, testislerin konjenital olarak olmaması ve anne karnında iken yok olması diğer olası sebeplerdir.

 

İleri dönemlerde beklenen riskler

==> İnfertilite

==> Testis kanseri

==> İnguinal herni (kasık fıtığı)

==> Testis torsiyonu

==> Psikolojik travma

==> İnfertilite: inmemiş testislerde zamanla testis dokusu bozulacağı için üretilen sperm sayı ve fonksyonları da bozulacaktır. Özellikle iki taraflı inmemiş testis var ve tedavi edilmezse infertilite kaçınılmaz olarak karşımıza çıkmaktadır. Tek taraflı olanlarda ise risk biraz azalmakla birlikte devam etmektedir.

==> Testis kanseri: Testislerin karın içerisinde bulunduğu hastalarda zamanla sıcak ortamın etkisi ile testis dokusu bozulurken kanser gelişme potansiyeli ortaya çıkmaktadır. Kanser gelişme riski normal topluma göre 10 kat artmaktadır. Bu hastalarda testisler ameliyat ile normal yerine indirilse bile kanser gelişme riski devam etmektedir. Fakat normal yerinde olan testislerin kanser açısından taraması ve takip edilmesi daha kolay olmaktadır.

==> İnguinal herni (kasık fıtığı): İnmemiş testis hastalarının yaklaşık %90 ‘ında inguinal herni inmemiş testise eşlik etmektedir. Ameliyat sırasında testis yerine indirilirken inguinal herni tespit edilirse herni onarımı yapılarak amelyat tamamlanır.

==> Testis torsiyonu: Normal yerine inebilen testisler etrafa sağlam bir şekilde yapışarak anatomik destek aldıkları için fiziksel olarak çok etkilenmezler. Fakat inmemiş testisler etrafına sağlam tutunamadıkları için kolayca dönerek damarlarını sıkıştırılabilir ve kan akımı bozulabilir.

==> Psikolojik travma: Testisi yerinde olmayan çocuklar bir süre sonra arkadaşlarını görerek yada duyarak mevcut durumu fark edebilir. Kendisinde testisin olmadığını ve bunun bir eksiklik olduğunu hissedebilir.

İnmemiş Testis (Kriptorşidizm)Tanısı

Özellikle banyo yaparken sıcak ortamın etkisi ile testisler rahatlayıp gevşeyeceği için bu sırada anneler tarafından testislerin yerinde olup olmadığı daha kolay kontrol edilebilir.

İnmemiş testis olan çocuklar genellikle doğuştan beri testislerin bulunmadığı, banyo yaparken dahi aşağı inmediği ve torbaların boş olduğu şikayeti ile gelirler.

İnmemiş testis tanısı fizik muayene ile konulur. Bu nedenle muayene şekli ve ortamı çok önemlidir. Muayene sabırlı bir şekilde özenle yapılmalıdır.

Hasta sıcak ve rahat bir ortamda nazik bir şekilde yapılmalıdır. Hasta yatar pozisyonda, ayakta ya da bağdaş pozisyonuna getirilerek muayene edilir.  Ultrason ve MR yapılabilir. Bu tetkikler tanıdan konulduktan sonra testisin lokalizasyonu tespit etmek için kullanılır.

Muayene sırasında palpe edilmeyen ve karın içinde bulunan testislerde laparoskopi yapılmaktadır.

İnmemiş Testis (Kriptorşidizm) Tedavisi

==> Medikal tedavi sık başvurulan bir yöntem olmamakla birlikte uygun vakalarda tercih edilebilir.  Bu tedavide hormon preparatları kullanılmakta olup en sık kullanılan HCG preperatlarıdır. Bu ilaçlar çift taraflı inmemiş testislerde daha etkili olmaktadır.

Testisleri kanal çıkışında olan hastalarda etkili olup daha yukarı yerleşimli hastalarda etkisi azalmaktadır. Retraktil testis(utangaç testis)  olan hastalarda ise oldukça iyi sonuçlar vermektedir. Yenidoğanlar da, ektopik testis olanlarda, inguinal herni olanlarda ve ameliyat olmuş olan hastalarda medikal tedavi uygun değildir.

==> Cerrahi tedavi en sık kullanılan tedavi yöntemidir. Genellikle 6 ay - 1 yaş arasında yapılmalıdır. Daha sonra fark edilen çocuklarda 10 yaşına kadar testis dokusu normal ise yapılabilir.

12 yaşından sonra ve özellikle kasık kanalında (inguinal kanalda) veya karın boşluğunda ise sıklıkla testis çıkarılmaktadır (orşiektomi). Bu hastalarda 30 yaşından sonra ise kanser gelişme riski normal toplum ile aynı seviyelere ineceği için testisi çıkarmak gerekmeyebilir.

İnmemiş testis ameliyatı (orşiopeksi) kasık bölgesinden yapılır. Küçük bir kesi yapılarak testis bulunur ve etrafı serbestlenir.

Sıklıkla görülen herni var ise herni onarımı yapılır. Testisin damarlarının ve sperm kanalının bulunduğu yapı (spermatik kord) serbestlenerek uzatılır.

Testis kasık kanalından (inguinal kanal) geçirilerek skrotum içine yerleştirilerek tespit edilir. Bu ameliyatın başarı oranları yüzde 90’ların üzerindedir.

Testislerin kanalda olmadığı veya karın içerisinde bulunan hastalarda Laparoskopi yapılır. Hem tanı koymada hem de tedavi aşamasında etkili olan laparoskopi bu hastalarda en uygun ve en güvenilir yöntemdir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

TOP