[Toplam: 1 Ortalama: 5]

İdrar Kaçırma

Yeni doğan bebeklerde mesane kapasitesi 30 ml civarında olup her sene 30 ml kadar artış göstermektedir. 2-3 yaşına kadar idrar tutma özelliği gelişmektedir. 4 yaşından sonra idrar tutma ve gece kuru kalma sağlanabilmektedir. İdrar tutma ve istemli olarak yapmanın sağlıklı gelişebilmesi için kas ve sinir sisteminin gelişiminin sağlıklı olması gerekmektedir. İdrar tutmayı sağlayan sfinkter adı verilen kas demetleri , idrar yapmayı sağlayan mesanenin kas yapısı ve bu sistemlerin uyum içinde çalıştıran sinin sistemi 4 yaşlarında fonksiyonlarını kazanmış olmaktadır. 5 yaşından sonra idrar tutma tam sağlanmış olur. Bu yaşlardan sonra idrar kaçırma devam ediyorsa araştırılması gerekmektedir.

Gündüz İdrar Kaçırma ve Sebepleri

idrar kaçırmaİdrar kaçırma sadece geceleyin olabileceği gibi gece ve gündüz birlikte olabilmektedir. Kaçırma gece oluyorsa ve gündüz herhangi bir problem yok ise bu durum enürezis olarak değerlendirilir. Detaylı öykü, fizik muayene ve idrar tahlili yaptırmak yeterli olmaktadır. Fakat gece ve gündüz kaçırıyor ise ilave tetkiklerle problemin kaynağı araştırılmalıdır. Gündüz idrar kaçıran çocukların kas ve sinir sistemi gelişiminde problem olabileceği gibi idrar yolu enfeksiyonu ve mesaneden böbreklere idrar kaçağının da sebep olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle idrar tahlili, idrar kültürü, ultrason, ürodinami ve voiding sistoüretrografi (VCUG) gibi tetkikler yapılmalıdır.

Aşırı aktif mesane olan çocuklarda günde 8-10 defa tuvalete gitmektedirler. Bu çocuklar ani idrar sıkışması ve sık sık tuvalete gitme şeklinde şikayetler ile öne çıkmaktadır.

Mesane kapasitesi küçük olan ya da mesane yapısı bozulan çocuklarda sık idrara gitmeye başlarlar ve sık idrar yolu enfeksiyonu meydana gelmektedir. Neticede idrar kaçırma görülebilmektedir.

Tembel mesane sendromu olan çocuklarda tuvalete seyrek olarak giderler. Çeşitli sebeplerden dolayı mesanenin kasılma özelliği azaldığından kapasitesi artar ve idrar tutma mekanizması bozulur. Bu çocuklarda idrar kaçırma görülebilmektedir.

Veziko üreteral reflü (VUR) mesaneden böbreklere doğru idrar kaçışı ile olur. Bunun sonucunda ateş ve idrar yolu enfeksiyonu görülmektedir. Tedavi edilmediği takdirde böbrek yetmezliği riski de bulunan VUR çocuklarda % 25 oranında idrar kaçırma problemi meydana getirebilmektedir.

Gece Altına Kaçırma (Enürezis)

Geceleri uykuda yatağı ıslatma ya da altına kaçırma enürezis olarak adlandırılır. 5 yaşından sonraki çocuklarda ayda ikiden fazla gece uykusunda meydana gelen kaçırma olarak tanımlanmaktadır. Bu çocuklar gündüz idrarını tutabilmekte ve kaçırma olmamaktadır. İdrar kaçırma sadece geceleri olmaktadır. 5 yaş üzerindeki çocuklarda yaklaşık olarak % 20’sinde görülen enürezis ilerleyen dönemlerde azalmakla birlikte 15 yaşlarında % 1-3 oranında görülebilmektedir.

İdrar Kaçıran Çocuklar İki Gruba Ayrılır

Primer: Hasta küçüklüğünden beri sürekli gece idrar kaçırması olmaktadır. idrar kontrolünü hiç sağlayamamış olup kuru geçirdiği dönen olmayan hastalardır. Uykusu ağır olan ve idrar tutma yeteneğini tam olarak kazanamamış çocuklar bu grupta yer alır.

Sekonder: İdrar kontrolünü sağladıktan sonra idrar kaçırma olmadan geceleri kuru olarak geçiren çocuklardır. Bu çocuklar bir süre sonra geceleri altına kaçırmaya başlamaktadır. Hormonal bozukluklar ve

Kaçırma Sebepleri-Kimlerde Görülür

Altına kaçırmanın en önemli nedeni genetik sebeplere dayanmaktadır. Anne ve babanın idrar kaçırma sorunu olan çocuklarda yüzde seksen civarında görülme olasılığı olmaktadır. Ebeveynlerden birinde kaçırma şikayeti var ise bu oran %50 civarında olmaktadır.
Genellikle altına kaçırma problemi olan çocuklar kilolu veya obez çocuklardır. Bu çocuklar gece uyurken sağlıklı nefes alıp vermekte zorlanırlar. Bunun yanı sıra uykuları ağır olduğu için gece uyandırılmaları zor olmaktadır.
Hormonal sebeplere bakıldığında bu çocuklarda antidiüretik hormon (ADH) seviyelerinin düşük olduğu gözlenmektedir. ADH insanlarda gece idrar atılımını engelleyerek görev yapmakta olup kandaki seviyelerinin düşük olması geceleri idrar kaçırmaya sebep olabilmektedir.

Çocuklarda aşırı aktivite ve dikkat eksikliği olması gece kaçırmaya sebep olabilmektedir. Bununla birlikte mesanenin aşırı aktivite göstermesi gündüz sık tuvalete çıkarırken geceleri idrar kaçırma sebebi olabilir.

Psikolojik olarak gergin ebeveynlerin tuvalet eğitimi sırasında aşırı baskı oluşturması, çocukluk çağında yaşanan ve sonraki yıllarda travma etkisi oluşturacak olaylar idrar kaçırmaya sebep olabilmektedir. Psikolojik nedenlerden kaynaklanan idrar kaçırma oranı % 10 civarında olup diğer sebeplere göre daha az görülmektedir.

Tuvalet Eğitimi

Tuvalet eğitimine başlamak için kesin bir yaş olmamakla birlikte 2-2,5 yaşından sonra başlanmaktadır. Bazı çocuklar 2 yaşında tuvalet eğitimini kazana bildiği halde diğerlerine 4 yaşına kadar uzayabilmektedir. Tuvalet eğitiminde anne ve babaların sabırlı davranmaları ve çocuğu baskı altına almadan pozitif telkinlerde bulunmaları önemli rol oynamaktadır. Sık aralıklarla lazımlık kullanarak tuvalet yapmalarını sağlamaya çalışmalıdırlar. Çocukların idrar yapmalarını beklerken sıkılmamaları için zevk alacakları oyunlar ve aktiviteler oluşturulabilir. Çocukların çişini yaptıklarında ödüllendirilmesi ve kaçırdıklarında kızılmaması tuvalet alışkanlığının kazanılmasını kolaylaştıracaktır. Kız çocukları tuvalet eğitimini erkeklere nispeten daha kısa sürede kazanmaktadırlar.

Tedavi

İdrar kaçırma şikayetleri olan çocukların tedavilerine yaklaşımda öncelikle bazı alışkanlıkların değiştirilmesi daha uygun olacaktır. Yatmadan önceki 2 saatlik zaman diliminde katı ve sıvı gıdaların kısıtlanması ve yatmadan önce mutlaka tuvalete gidilmesi ile kaçırma sıklığını azalmaktadır. Yatarken midenin dolu olmaması uykunun ağır olmasını engelleyerek çocuğun gece idrar sıkıştırdığında tutmasını ve tuvalete kalkmasını kolaylaştıracaktır. Bu kolay yöntemler ile hastaların büyük bir kısmı idrar kaçırma şikayetinden kurtulmaktadır.
Alarmı yönteminde anne ve baba gece belirli saatlerde alarm kurarak kalkar ve çocuğu tuvalete götürür. Öncelikle anne baba çocuğun idrar kaçırdığı saatleri tespit eder. Bu saatlerin 1 saat öncesine alarm kurularak çocuğun kaçırmadan idrarını tuvalete yapması sağlanır. Çocuk bir süre sonra bu davranışlara uyum sağlayarak alışkanlık haline getirir. Belli saatlerde uykunun hafiflemesi ile idrarını hissederek tutabilme kabiliyeti kazanır, bir süre sonra tuvalete kalkabilir. Sonraki hayatında bu alışkanlıklarını devam ettirirler.

Desmopressin (minirin) tedavisi yukarıdaki tedavi yöntemlerine yeterli cevap alınamayan hastalarda kullanılır. Tablet ve sprey formları olan bu ilacın etkisi % 80 civarında olup tedavi sonrasında ilacın bırakılması ile hastaların bir kısmında tekrar kaçırma başlamaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

TOP